June 1, 2010

“They fill us with desires which make us upset”.

Some of my amateur thoughts on problems of  globalization and the financial crisis.

We  are bonded with one global net which involves an exchange of information, products and human resources and many more. Through this exchange we form advantages not only for our governments, companies, homes and ourselves but also we have learned to face the dependence from each others’ actions as a factor of invading a global territory.

A global territory: to whom does it belong? Some of us may think global territory is a general realm, a big tribune for anyone who wishes to say something, others claim it is ruled by the ones who are trying to establish a greater hegemony. The truth is probably somewhere in between, as always.

It’s certainly possible to extract some arguments from foreseeing the complex advancement of the global events. The current economic crisis has been foresee by many, but yet no one wanted to believe and to pull back from the game in time. As there was never any time…

Buy yourself happiness! It will cost you nothing, just take a credit!

Whatever the reality promises, the horns have been warning us about problems long time ago, recalling the previous crisis in the past. However the world have always been in evolution  towards changes and the changes have never been about blockade existence, but against it.

In any globalization urge there has always been an ideology. People simply need to have a reasoning, in fact possibly just a formal one, for uniting. Ideology is what can awake a desire to form a coalition, because it promises a “better option”.

Better option is a basic need and it works depending on what is the current demand. Let’s take the famous pyramid  of Maslow. According to the latter, we are growing in our needs as we find ourselves satisfies with the basic things like security and food. So, if, let’s say, people are in need of security, the ideology of unity will be built around securing the national borders, and if there is a demand for wealth, then ideology will penetrate straight into people’s homes, trying to make them need consumer products and luxury goods, drawing  glossy picture of a posh and beautiful life.

The risks are not hard to identify. Too much of the security urge will cause a hegemony of  arms and militarization, too much of capitalism worship will cause greed and fast money-making systems and schemes. Of corse, we can’t stop a demand that easily or refuse from our growing needs.

We have invented advanced surveillance systems, but we didn’t learn to be better.

We have created globalization and we have to make a use of it the best possible way. Globalization talks about being united and free but as we grow and adjust this world to our growing needs we become more and more dependent on each other. What’s the paradox? The answer I think lies in finding the independence within the system; not by disconnecting, but by identifying ourselves with our real needs and by working hard to reach the a human development which will correspond with our current technological and scientific progress.

This is not yet another call for social responsibility, but just an attempt for an analysis.

Our minds are constantly busy with fears: problems, issues, deadlines, schedules and so on. In a world where the life is timed and there is no time to waste, people lose their freedom to chose what they really want, they have to chose what’s immediately accessible, what’s on demand, what sells versus what’s sustainable.

Technological progress is a key factor of a greater accessibility across different platforms and individuals, but this  is not helping us to be more free or better. As we step into corporate worlds our actions and behaviors draw the line of a distance, our conversations consist of formal exchange of information: everything to insure everyone is fully and overly busy at all time. But where is the time for our free choice?

People are using each other to fulfill the goals that are put in their heads by global demands and social fears. In a world of  increasing information exchange, privacy invasion and all-time surveillance, it is not hard to put an idea in anybody’s mind and program a brain.

Be it pizza, a film or terrorism, if is packaged right, it sells.

Here I  try to state about some of the icons of present economically globalized world, making my point that current global crisis is partly an explosion of many ideological and information bubbles that didn’t have any assurance and real value.

The ideological re-congestion of a permanent reorientation causes people want everything and right away, as they are too messed up about their real desires.

They are ready to go with any option that is ready for consumption, looks recognizable and is easy to access.

Apples and oranges

Such systems with people working hard for an immediate money under certain propaganda of global welfare are certainly problematic and dangerous.

Fast happiness equals easy an downfall. Let’s say the happiness is having lots of oranges. The givers of oranges are expecting big profits, but too much “giving” can eventually cause a lack of willingness of those people who own, to share with the ones who don’t. And then the givers are gone in a heartbeat, leaving the world in chaos to deal with its problems. Who are those givers? The top managers, brokers, private bankers, stock players, re-investors, different business dealers, the list goes on with all the money jugglers.

When there is no more money or oranges left to juggle, they juggle with apples, trying to sell them instead of oranges as the same value…

This is the underflow of the latest financial storm, which blew away not only the American stock and real estate markets, but economical stability of all the Globalized World.

Nothing comes and goes easily . Everything takes time… (Even the Crisis).

Victoria Aleksanyan

“Globalization and the economic crisis”.

An extract from a research.

January, 2010.


April 18, 2010


Два сапога не пара, ах жаль нам жизни не построить…
Болея мной, ты не на шутку мир бы мог расстроить,
Ведь где-то там надеялись не потерять тебя, меня.
Увы, я прощена и перекрещена, теперь до завтрашнего дня
Я буду ждать, когда же привезут мне нового шута,
Чтобы от сердца и души, развеселила б я его и тех,
Кто, на՛ душу возмет смеяться надо мною грех.
Пускай я выросла, и королева мне Червей,
Не сниться больше и не пугает, что правей,
И странный философский кот,
Не улыбается мне больше близко во весь рот.
Но в памяти  –   дорога  в твой старый сумашедший дом,
Где ты один король палаты, шут и мажордом,
Там темные Алисьи норы, где не  найти себя
И если я найду – то значит мир еще не потерял меня…


April 14, 2010

stairway to heaven

Ты спишь ; тем складким сном младенца,

какой не видан мне с тех пор, как родилась,

Я  пью тоску и кофе, завернувшись в полотенце,

встаю танцую тихий венский вальс,

А сердце бьется в небо…

вверх по бесконeчной лестнице на небылицу неба-б мне,

Я знаю, ты там не был…

проснись, найди меня, я так хочу не быть с собой наедине…

April 12, 2010

We need media producers, or let’s go on watching Armenian TV?

IVSA conference, Bologna University

Media production issues and television production from a producer’s perspective

Viktorya Aleksanyan , Slavonic University, Armenia

The production process as an object media studies is a developing stage and is in need of a constant research for the best possible formalization of current processes, included in this activity. As we are continuously stepping forward in the new age of technologies, the production process is becoming more advanced. Therefore, the profession of a television producer is slightly taking its deserved niche in the spectrum of all media professions. The main component of television production process in the future will be the professional training of producers in the sphere of marketing, financial budgeting and business plan writing. Such a professional approach can facilitate the financial conditions for the independent investors, as the processes of an objective estimate of the income and forecasting activity are already being implemented in the business economy of Armenia. The development of the television industry and the up growth of contention will lead to the emergence of new generic formats of the media product as well as new technological solutions to the production process.

March 25, 2010

Отличный теплый день, когда хочется петь, но думаешь: запой ты сейчас, сидя в кафе бизнес центра на площади, тебя не поймут. Ах, как жаль. Ну и ладно. Тогда напишу. Уже пишу…

Утро в солнечной пыли и постный завтрак. Параллели и горизонтали бельевых веревок. Экзекуция и эксгибиция белья. Сточные трубы, сглотнувшие порцию стиральных порошков и утреннего кофе…

Где-то небо разбавляет краски города, но я не о том… Город дышит. Сильно вдыхает и задерживает дыхание… Линяет  тенью на тротуары.  Шум, бьет где-то в солнечное сплетение смехом, мобильными звонками, сигнальным гулом . Запах травы и сигарет, вишневого цвета и духов, бензина и шаурмы, полудня и непроветренного офиса с гарнитуром…

Раскаленное машинное масло в стальном костюме переваривает скорость в дым.

Рабочий перерыв на бал. Шепот в ухо. Взбитые сливки общества. Ищут спелой клубники. Каблуки, в обмен на восхищенные взгляды. Взгляды, променянные на деловые слова и предложения. Корпоративные слезы в лоб…

Официант, задевший салфеткой пыль. Пыль, неохотно танцующая румбу в воздухе. Быль…

March 3, 2010



Где я? Мне бы завыть так, чтоб услышать себя… Жить. Сейчас. Каждый час. Захлебнуться потоком мыслей налету. Ночь, бессонница, тебя люблю, но с тобой не сплю… храню верность хмурому дню…Только он меня не замечает… На краю моей кровати – край света и тьмы… Сны, как сладкий пирог на выходные…Я не ем сладкое… В моих снах  – другой день…Сон #6, цитата : “ Не улетайте все, постойте я ведь с вами?…”  Но утром день такой же. Суровый, сурковый… Быть той же, что вчера, но уже другой…


А где они?  Я не очень скучаю по Тебе, но по ним… Мне бы до них… Разве можно достучаться до небес? Черта с два, не буду же я вламываться?.. Они  – это те, кто на коне под небесами. Конь  мчится, фыркает, но ведет их  в небеса. Бравый конь, скажи мне правду, что там? Я побегу быстрой тенью, я догоню!


Где Ты? Ты можешь найти себя? Тогда станешь другом. Я узнаю тебя. Точно. Я стану скучать по тебе и менять свои дороги на твои…

Мне не до Тебя, а им не до нас… Мир всегда равнодушен к тем, кто сам равнодушен к миру. Я будто не замечая Тебя, ищу их, а они видят нас и молчат. Смотрят. Мы видим их в нас и тоже молчим. Если говорят  –  слова. В вечность. Разными шрифтами, стилями, языками…Языками убивают, рождают, прощают, любят… Языки почему-то все знают. Мир языков смеет вершить правосудие.


Любовь – тоже слово, знаешь? Просто слово! Настоящую Ее,  боишься  назвать как все, ищешь собственные имена, как имя для ребенка…но никак не можешь найти.  К чему вообще называть то, что НЕ СЛОВО ? Мои слова – мысли, в них – любовь, а на краю света – свет… Какая разница? Тот, кто полюбил, берет на себя и свадьбу и похороны… Тот, кто согласился с любовью – идет переодеваться, раздеваться, одеваться, переделываться, кроить себя сухим мылом…


Идти по тротуарам. В дождь. Остановиться,  сесть в подъехавший за тобой  автомобиль… Наехать на поле с одуванчиками. Лететь навстречу…и найти. Потом смотреть. Создавать, чтобы созерцать. Созерцать, чтобы снова захотеть создавать. Наплевав на  дороги ехать по тротуарам…


Сухое поле. Темно-зеленый цвет бутылки. На небе – сухое вино. Опьяняет. Выпить ночь, чтоб увидеть Новый день и никогда от него не проснуться…

Мир сдувает нас с себя, как Oдуванчиков, мы летим и рассеиваемся в вечность…Титры.

January 16, 2010

21 grams of sun in a camel 21 грамм солнца в верблюде

Замерзший верблюд по квадратной плите одинокой дороги. На сизом травертине – снег. Снежные кубики. В каждом кубике – слеза, подобранная с земли теплым воздухом. Красное в полоску небо. Ни шума, ни гула. Воздух молчит, слушает : хруст ватных кубиков под копытами. Сахарная вата. Розовая от света небосклона и мерзлая от первого холода. Сладкий снег. Верблюд не идет, танцует: потряхивает и качает головой , подгибает тонкое тело и копыта, уткнувшись мордой вверх. Провожает закат. Сладкая вата тает под ногами в шербет. Сладкая смерть солнца… Небо поседело. Проседь облаков. Сумерки цвета сушеной хурмы. Верблюд мерзнет. Шатается. Плачет. Сладкие слезы его липнут к шерсти.

Сверху на  верблюда тихо приземлилось воронье перо. Упало на голову, пером вверх…

У Великой Пропасти Гнева сидел индеец и не курил трубку. Сидел, смотрел на снег …

– Откуда снег, верблюд?

– Это наша смерть, хозяин…

– Я не хозяин тебе. Я никого не приручаю. Не приручил и орла… И не возложил на него ничего, а дал свободу.

– Орел потерял свое перо, оно у меня на голове…

– Это не орел, это ворон потерял перо. Его убил орел.

– А почему убил?

– Потому что они вдвоем полюбили одно и тоже – небо. Ворон говорил, что оно из пепла, а орел – что из кости. А перо  – знак нам, мы пишем историю пепла и кости. Это – история жизни. Она и есть из пепла и кости.

– А солнце?

-А солнце – это то, что нам остается.

– Оно тоже из пепла и кости?

– Все есть из пепла и кости.

– Я не верю.

– Не верь, если не хочешь знать. Если поверишь ты, то я перестану. Я возложу всю веру на тебя и успокоюсь, что есть кто-то, кто верит. Вера рождает свободу и превращается в знание…  ворон умер,  а свобода досталась орлу.

– Мне будет тяжело… Мне будет сложно верить одному….

– Да . Но ты будешь искать кого-нибудь, чтобы сбросить ее с себя. И когда найдешь, тебе станет легче, ты освободишься…

Тишина. Закат ушел в небытие…

– … Нет, я не освобожусь. Потому что останешься ты, индеец, тот кто подарил мне когда-то веру, от которой я стал свободным. Мы встретим друг друга и скажем, что нас сближает то, что в нас осталось друг от друга. Это энергия. Она не растворяется, не расщипляется, не исчезает. Это семя, которое все сеют друг в друга. Семя растет, дает росток, лист, стебель, бутон. Он пахнет, раскрывая лепестки миру, отдается солнцу, а потом умирает. Стебель засыхает, но остается семя. Сладкое, как кость и легкое , как пепел… [21 грамм, любовь] …

December 8, 2009

Քաշի, ընԳեր ջաան

(Մի փոքր զարմանալի է) ` քաշել  բայը հայերենում շատ է տարածված … և, ինչպես ես նկատել եմ, մեծ հավեսով օգտագորգվում է մեր հայրենակիցների կողմից որտեղ պատահի: Իհարկե լինում է, որ  “ուրիշ ձև չես ասի”…

Բառի նկատմամբ` որպես խոսքի մասնագետի հետաքրքրությունս սկսվել է դեռ անցյալ տարի,  ու ,( երբ ) հիշում եմ սեղանի շուրջ հնչած հումորները “քաշելուն” բառեր գտնելու հետ կապված,( ժպիտս գալիսաաա):

Այն բոլորին, ով  իմ հետաքննությանը անմիջական կապ ունեն, և բոլոր հետաքրքվողներին, նվիրում եմ սույն գիտական ժարգոնային գանձը:

Մի խոսքով …








– Քթերը


-Լեվի լույս



-Արաղ /գինի





-Նեղ օրեր









-Խորոված/քյաբաբ/ …











Շարունակելի…. 😉

P.S. Կարողեք ձեր տարբերակները ավելացնել comment-ների բաժնում!

November 8, 2009

Two chapters from my book

Իրար հեքիաթը չպատմած  ու սառը անկողին մտած

Մի օր մենք կվազենք առաջ` անուշ քնած,  Մասիսից  ցած …

Գուցե դառնա մեր սիրտը քար,

Թռիչքի մեջ` քաղցր պայքար,

Վայրկյանի ցավ – առջևը` մահ

Մահի մեջ էլ` անվերջ մի պահ…

Ուզում եմ զգալ քեզ իմ գրկում,

Գրկիդ մեջ տրվել քամուն,

Իրար գրկած, Աստծուց թաքուն,

Գրկենք հողը ` վերջին մեր տուն:

–          Տուր քշեմ:

–          Չես կարա: Կնկնես, հետո  ստիպված եմ լինելու քեզ գրկած տուն տանել:

–          Էլ  ի՞նչ կուզես:

–          Մի հատ պաչիկ:

–          Պաչիկ չկա, չափալախնա մնացել:

–          Բա պաչիկներդ ու՞մես բաժանել, որ :

–          Ոչ մեկին:

–          Ուրեմն իմնեն:

–          Ոչ մի բան էլ քոնը չեն: Խելոք մնա: Դե վեր կաց, տուր քշեմ:

–          Ասեցի` կնկնես: Նստի հետևը, միասին կքշենք:

Աղջիկ ու տղա հեծանվի վրա: Քի՞չ պատճառ կա բակով պտույտ տալու: Պատճառները` ինչքան ցանկանաս… Քի՞չ է` աղջիկը սիրահարված է, իսկ տղան չի կարող անտարբեր մնալ նրա  հմայքին, աղջիկը խելացի է, իսկ տղան` խորամանկ, տղան ցանկանում է խաղալ, իսկ աղջիկը` պատերազմել ու հաղթել:

“Իմ անունը Նազելի է ` Նանա: Չգիտեմ` սիրահարված էի, թե սիրում էի, նույնիսկ կասեի ոչ առաջինը, ոչ էլ երկրորդը. ինչ-որ մի երրորդ զգացում, որին  նաև միախառնված է զզվանքը, այո հենց զզվանք, ոչ թե ատելություն: Այլ կերպ չեմ կարող բնորոշել իմ առաջին սերը` զգացմունքս Արոյի նկատմամբ,սկսած այն տարիներից,երբ ամեն ինչ դեռ պարզ բառերով էինք արտահայտում…և մինչև հիմա: Մինչև հիմա:”

Արո՞: Ի՞նչ է ասել Արո. մի տղա` ճարպիկ և խորամանկ, մի դերասան ու ճարտասան, բայց անաստված: Էհ, ո՞րտեղից տասնհինգ տարեկան տղային Աստված, այն էլ այնպիսի գեղեցիկ, որ ողջ բակի աղջիկները թաքուն սիրում ու ատում էին նրան: Նույնիսկ տղաները, նրա մտերիմ ընկերները, կողքից Արոյով զմայլվելով և անընդհատ ընդգրկելով բոլոր զվարճանքների մեջ, հոգու խորքում չէին սիրում նրան:

Այսպես թաղով պտույտ տալով, գայթակղության քամով քշվածները բռնեցին ձորը տանող ճանապարհը: Ձորաբերանին կանգ առան: Կանգ առան նաև Նանայի գլխավերևի` թույլ նշմարվող առաջին աստղերը, լուսինը, հեռվում մայրամուտը ճանապարհող  ամպերը,  դեմքը դաղող քամին, որը բուրում էր ամառվա երեկոյով և այսքան մոտիկ Արոյի` վերնաշապիկից եկող լվացքի փոշու հոտով:

–          Ձորի ռեստորանում հարսանիքա: Մի քիչ էլ որ մնանք սալյուտ կնայենք:

–          Արո, ոչ մի սալյուտ չեմ ուզում, արի հետ գնանք:

–          Դե սպասի, հազիվ էլ եկել ենք, կարողա էլ չտեսնվենք, չէ՞: Ե՞րբ ես բա գնում:

–          Երկու շաբաթից: Հավատս էլ չի գալիս, պատկերացնու՞մ ես ինձ Ամերիկայում:

–          Հա, լավ էլ պատկերացնում եմ, կգնաս ու ամեն տեսածիդ կասես “Wօw!!!!!”

–          Ոչ մի “վաու” էլ չեմ ասի: Էտ ի՞նչ պիտի տեսնեմ, որ:

–          Մաք Դոնալդս, կավբոյ տղեք…Սխալա էլի… – և Արոն մտահոգված տեսք ընդունեց:

–          Ի՞նչնա սխալ:

–          Սխալա, որ էսքան տանջվում ենք ստեղ աղջկան հասնելու համար, իսկ ինքը գնումա ըտեղի տղեքի բաժինը դառնա…

–          Ես ոչ մեկի բաժին չեմ կարող դառնալ, մարդուն բաժին չեն սարքում, կենդանիներ չենք, բառերդ չափավորիր…

–          Էէէէ, դեռ ի՞նչ գիտես…թե՞ գիտես… – և նա փորձող ու խորամանկ հայացքով նայեց Նանային,- կարողա՞ շատ բան գիտես, ինձ էլ ասես…

–          Գիտեմ, որ քեզնից փչացած երևի ամբողջ Ամերիկայում էլ չգտնեմ:

–          Դե ասածդ լավ հիշի հիմա, գնաս մի քիչ ընդեղի ժողովրդի հետ շփվես` ես քեզ անմեղ հրեշտակ կթվամ, դե տենց էլ կա . անմեղ հրեշտակ եմ ելի…- և Արոն ամուր սեղմեց Նանոյի ձեռքը, այպես, որ աղջիկը կամացուկ “ախ” հանեց ցավից: – Դեռ պարզ էլ չի, ովա մեզնից ում փչացնելու, երբ վերադառնաս, – ավելացրեց տղան:

–          Դու զզվելի ես: Ես փոշմանեցի, որ քո հետ  եկա:

–          Հեչ էլ չես փոշմանել:

–          Էնել ոնց:

–          Լա-ավ: Բայց լսելես չէ՞, ասում են. արածի համար չի, որ փոշմանում են, այլ չարածի:

–           Հետո՞ ինչ…

–          Հետո այն, որ եթե հիմա չգայինք այստեղ, ես քեզ չեի ասի, որ դուրս գալիս ես ու ես ուզում եմ քեզ գնալուցդ առաջ մի հատ պաչել:

Նանան կարմրեց մինչև ականջի ծայրերը:

“Մինչև հիմա հիշում եմ, թե ինքան կցանկանայի երջանկությունից գոռալ այդ պահին, գոռալ “արիիիիի” , որ այդ րոպեին մոտենար և առաջին համբույրս իրեն տայի, որ նա վառվեր ինձնով և այլևս չկարողանար մողանալ ոչ ինձ, ոչ էլ կախարդիչ համբույրս: Բայց փոխարենը մի ապտակ տվեցի նրան ինձ այսքան ամաչացնելու համար և ցածր ասացի` լկտի”:

-Պահո: Դու լկտիությունը խառնում ես սրտիս ցանկությունների հետ: Ի՞նչ անեմ, որ սիրտս ինձ թելադրումա…չեմ ասի, ինչա թելադրում:

– Դու կենդանի ես, – եզրակացրեց Նանան:

– Բայց ի՞նչի ես տենց կարծիքի իմ մասին: Ի՞նչ վատ բան եմ քեզ արել:

– Դու աղջիկների հետ խաղեր ես տալիս, հետո գնում ես նրանց հետ մութ տեղերում ինչեր ասես անում:

– Ո՞վ ասեց:

– Ինքսեմ տեսել, ոնց եք Լուսոյի հետ մեր տան մոտ իրար ուտում:

– Հա՞: Լավ ես արել տեսել ես: Ուտվողներին ուտում եմ: Դա ուրիշա, իսկ դու` լրիվ ուրիշ: Համ էլ, ինչա իրավունք չունե՞ի:

– Չէ, իհարկե ունեիր, դու բոլոր աղջիկների վրա ունես քո իրավունքները, հեՙչ: Բայց լավ իմացի, ես քո հետ երբեք ոչ մի կապ չեմ ունենա:

– Մի ասա էն, ինչ հաստատ չգիտես: Բախտը միայն Աստվածա բաժանում:

– Բա՞խտը: Հա, իսկ դժբախտություններն էլ մարդն ինքն իրանա բաժանում…

– Էէէէ, շատ խելոք ես, դրա համար էլ դուրս գալիս ես:

– Դուր գալը դեռ քիչա…

– Ամեն ինչ իրա ժամանակին:

– Նենց ես ասում, ոնց որ քեզնից բան եմ սպասում:

– Ի միջի այլոց, լավ կլիներ սպասեիր, հիմա չեմ կարող սիրել…Դեռ շուտա:

– Լավ կլիներ լեզվիդ չտայիր, թե չէ մի հատ էլ կստանաս:

– Նան, էսքան եկել ենք, խոսում ենք, մի ամսից էլ գնում ես Ամերիկաները, ի՞նչ ես ուզում` քեզ սիրահարվե՞մ ու մի տարի գժի պես ստեղից ընդեղ ինձ քցե՞մ: Հետո էլ գաս ասես ձեր ըտեղի հարևան Ջեյսմսիկին ես սիրում:

–  Ուուուֆ, գնացի ես, հա: Ի՞նչ ես անկապ դուրս տալիս: Դեռ շուտա, ես իմ ինչ…Ասածդ ի՞նչա: Գնա քո Լուսոների մոտ: Իրանք քեզ ավելի լավ են հասկանում ըստ երևույթի: Ինձ հանգիստ թող:

–  Ասա, որ ես դուրդ չեմ գալիս: Ես կգնամ:

–   Դու դուրս չես գալիս, Արո: Գնա: Скатертью дорожка.

–    Հորս արև, թե սուտ չես ասում:

Եվ մինչև Նազելին կառարկեր, նա արագ համբուրեց աղջկա այտը, նստեց հեծանիվը ու հեռացավ:

“Մենք իրար լրիվ օտար ենք: Դու երբեք չես հասկանա իմ բառերի իմաստը, իմ տարօրինակ պատասխաները , թախծոտ ժպիտս, իմ լռությունը… Դու սովոր չես բացատրվել, դու սիրում ես համոզել, համոզելով` հաղթել:

Ես սիրահարված եմ քեզ…ափսոս, որ այդքանը քեզ երբեք չեմ ասի…դու չես հասկանա, կնդունես իբրև մի հերթական հաղթանակ, կսեփականացնես իմ զգացմունքը, կդնես գրպանդ ու մի օր կմոռանաս սրճարանի սեղանի վրա…”

Նազելին գրելով իր օրագրի` սիրո թախիծով լցված հերթական տողերը, արցունքը սրբեց, հետո երկար նայելով պատուհանից դուրս, ինքն իր մտքերից իրեն մի պահ ուժեղ զգաց և խորաթափանց հայացք գցելող ապակու հայելուց իրեն նայող սեփական դեմքին, ունքերը կիտեց, շուրթերն իրար հավաքեց ու փակեց օրագիրը:


Նազելին ապրում էր մոր , քրոջ ու պապի հետ իր անհայտ կորած քեռու սեփական երկհարկանի կիսաքանդ տանը: Այդ տունը նման էր մի փշրվող բարձր կրպակի, ուներ փոքրիկ մի բակ, երկու թթենի ու մեկ վարդի թուփ: Եվ չնայած շքեղության իսպառ բացակայության, երեկոյան այստեղ հավաքվում էին բակի գրեթե ողջ տղերքը` Վակոյի ընկերները, որոնցից մի քանիսը հատուկ գալիս էին Նազելիին տեսնելու համար: Մինչև ուշ գիշեր այստեղ, լավագույն դեպքում, բլոտ ու պոտեր էին խաղում, իսկ վատագույն դեպքում բարձրաձայն վիճաբանվում: Նազելին մեկ-մեկ դուրս էր գալիս, տղաներին սուրճ տալիս, նրանց հետ խոսում կամ խաղում:

Մայրը`Անժելան, ռուսերենի դասատու էր ժամանակին, սակայն հիմա մի հարուստի տանը սպասուհի էր աշխատում: Հայրը հայտնի նկարիչ էր, սակայն սոված ու կնոջից բաժանված` սուրբ ազատության մեջ մուսաներ էր ընդունում իր քաղաքամիջի արիստոկրատ բնակարանում: Նազելիին նա սրտանց սիրում էր, բայց անապահովության պատճառող կաշկանդվում աղջկանից և նույնիսկ մեկ-մեկ խուսափում նրանից: Համլետը բժիշկ էր, սակայն արդեն թոշակի անցած:

Նազելին տասնհինգ տարեկան էր, գերազանց սովորում էր դպրոցում և պատրաստվում էր  փոխանակման ծրագրով ԱՄՆ մեկնել ուղիղ մեկ ամսից:

Նազելին մտամոլոր տուն էր վերադառնում: Ճանապարհին երեխայի հեկեկանք լսեց և, գուշակելով իր քույրիկի` Սեդայի ձայնը, շտապեց հասնել այնտեղ, որտեղից լսվում էր լացը: Սեդան` գետնին նստած, պատառոտած շորերով տիկնիկը ձեռքին, աչքերն արդեն չորացած, միայնակ հեկեկում էր:

-Ի՞նչա պատահել, – հուզված բացականչեց Նազելին, ու մոտ վազելով քույրիկին, վեր բարձրացրեց նրան ու թափ տվեց նրա շորերի հողն ու թոշին,- արի, գնացինք, ճանապարհին կպատմես:

– Էս Արմանը ասեց… ասեց, արի գնանք ձեր տուն մառոժնի ուտելու ու DVD-ով մուլտիկ նայելու, ես էլ ասեցի, մենք ոչ մառոժնի ունենք, ոչ էլ մուլտիկ, ու սաղ սկսեցին վրես ծիծաղալ, Հայկոն էլ: Հետո Իլոնան ասեց, որ իմ կուկլան գեշա, ես էլ ասեցի, որ գեշը ինքնա, իսկ ինքը վերցրեց կուկլան ջարդեց, շորերն էլ ճղճղեց ու հետո սաղ գնացին Կարենչիկի տուն, ինձ էլ չկանչեցին…-ու Սեդան նոր թափով սկսեց լաց լինել:

Արցունքները պատուհանի ապակիով հոսող ջրի պես ծորում էին նրա թուխ և հարթ դեմքով և կեղտի ակոսներ թողնում իրենց հետևից: Աղջիկը գրեթե ողբում էր, նրա փոքրիկ աշխարհը շուռ էր եկել, ջարդվել, ինչպես իր տիկնիկը, պաղպաղակի պատճառով, այն պատճառով, որ նրանք վատ էին ապրում և Սեդային խանութից հյութեր, կոնֆետ ու քաղցրավենիք գրեթե չէին առնում….Իսկ եթե առնում էին, դրանք իրոք որ մանկական երջանկության ու երանության պահեր էին…

– Սեդուլ, մի լացի, լսում ես՞: Ես կգնամ Ամերիկա կգամ, քեզ լիքը լավ բաներ կբերեմ: Հիշու՞մ ես էրեկվա ժուռնալի նկարները, արի գնանք տուն նորից նայենք, դու ընտրի ընտեղից ինչես ուզում ու ինձ հաստատ ասա, լավ՞:


– Սեդուլ՞:

– Էլ չեմ ուզում տենց լինի: Ոչմի բան չեմ ուզում: Իրանք հիմա մուլտիկ են նայում: – Սեդան շարունակում էր լաց լինել:

– Չէ Սեդ, էյսպես հաստատ չեղավ: Հայկոն չի թողնի իրանք քեզ մի անգամ ել նեղացնեն, ինքը ուղղակի դեռ չի հասկացել բանը ինչումնա, համել ես ու դու հիմա կգնանք Կարենչիկենց մոտ:

Կարենչիկենք ապրում էին Նազելիենց տան կողքի շենքում, մի գեղեցիկ բնակարանում: Դուռը բացեց դայակ-խոհարարուհին և տեսնելող լացած Սեդային զարմացած դեմք ընդունեց.

–          Այդ ի՞նչ է եղել: Բան է պատահել, – հարցրեց նա:

–          Չե, մենք ուղղակի ձեզ հյուր ենք եկել, եթե կարելի է, – պատասխանեց Նազելին:

–          Հա, հա, մտեք, – նույնքան զարմացած պատասխանեց դայակը:

–          Իսկ էրեխեքն այստե՞ղ են, – փոքր ինչ բարձրաձայնելով ասաց Նազելին:

–          Չեե, հենց նոր գնացին դուրս խաղալու: Ինչ աղմկոտ են, անհնարինա: Բայց ես զգում եմ Սեդային մի բան պատահելա, մի տեսակ տխրածա, հա՞ Սեդա: Ուզու՞մ եք ես հիմա Կարենի ձեռքին  զանգեմ, տուն կանչեմ, հա՞:

–          Այո, լավ կանեիք, մերսի, – ասաց Նազելին ինքն իրեն մտածելով, որ հեռախոսի հետ մեկտեղ այդ տղային արդեն կարելի էր սեփական քարտուղարուհի վարձել, որ զանգերին պատասխանի ու  բոլոր հարցերը լուծի…

–          Ասեց, որ բարձրանումա, – Նազելիի մտքերը շեղեց դայակը:

–          Շատ լավ:

Կարենչիկը եկավ հետաքրքրությամբ լցված և տեսնելով Նազելիին ու Սեդային միանգամից հարձակման անցավ.

–          Ես ոչ մի բան Սեդաին չեմ ասել, թող ինքը ասի, ես տեսա որ սաղ սկսեցին կռվել ու ասեցի, որ գնանք մեր տուն, որ կռիվ չլնի, սաղ մուլտ էին ուզում, դրա համար եկանք մեր տուն ու որ Արմանչիկն էլ…..

–          Սպասի Կարեն, մի շարունակի, ես դեռ չեմ խոսել, – կանգնեցրեց նրա խոսքը Նազելին, – դու երևի բոլորի նման ես, իսկ ես կարծում էի դու արդեն մեծ տղամարդ ես, բայց չէ, տեսնում եմ, որ երևի դեռ չէ…

–          Հա բայց…

–          Սպասի, խոսքս մի կտրի, դու գիտես, որ Սեդուլը մեջներիցդ ամենափոքրնա, դու գիտես որ ես չեմ կարող անընդհատ հետևել, թե ինչպեսեք դուք խաղում, ում ինչեք ասում, ոչ էլ քո քույրնա կարող, մենք արդեն մեծենք ու դու որպես բոլոր երեխաներից ամենաավագը կրում ես այդ պատասխանատվությունը քո վրա, ասեմ իմանաս, այո, դու մեզ, մեծերիս, ամենամոտիկն ես, ուրեմն քեզնից ել պատասխան ենք ուզելու, այդ պատճառով պիտի տղամարդ լինես ու Սեդուլին քույրիկիդ պես պաշտպանես, եղա՞վ:

–          Հա, եղավ:

–          Այդ ժամանակ մեծ տղաների հետ կմոտիկանաս, ես ինքս խոստանում եմ, որ կպատմեմ նրանց քո մասին ու կմոտեցնեմ իրանց, լա՞վ:

–          Ըհը, լավ: Արի, Սեդուլ, քեզ էլ ոչ մեկը մատով չի կպնի, ոչ էլ բան կասի:

–          Ապրես, հասկացար: Դե հիմա գնացեք, խաղացեք, գիտեմ, որ դու քո ասածի տերը կլինես:

–          Հա, ասեցի կլինեմ, -ասեց Կարենն ու վերցնելով Սեդայի ձեռքը դուրս գնաց:

October 25, 2009

Reach the sky


Самолет…не прилетает…

Твоя звезда –мелькающая точка самолета в ночном небе над Ереваном.

Улыбнись и протяни паспорт!..Протяни руки к небу…

Самолет пролетает мелкой звездочкой мимо тебя… Тебе бы как в детстве кричать и бежать, провожая самолетную полоску в небе…Ты хочешь сидеть в удобном кресле, завернуться в теплый плед и   думать о том, что сейчас тебя нет ни в одной точке Земного шара, что ты смотришь из окна на мир, где важны только высокие горы и реки…

Тебе бы до рассвета успеть увидеть пробуждающийся город в облаках из розовой глазури…

«Подожди, возьми меня с собой, я с тобой!..»

Самолет улетел. Конец. Титры. Волшебники улетели показывать сеанс бесплатного кино… где-то далеко может даже раздают эскимо…Ты с грустью провожаешь удаляющийся огонек, потягивая из трубочки горячий шоколад  в пластмассовом стаканчике. Пластмассовые мысли: « Жизнь – не шоколад…»